شهرهای هوشمند انسانی (کتاب الکترونیک)
شهرهای هوشمند پایدار (کتاب الکترونیک)
شهرهای هوشمند، آینده هوشمند (کتاب الکترونیک)
شهرهای هوشمند:تجسم مجدد تجربه شهری
طراحی هیدرولیکی و سازهای پخش سیلاب و آب (کاربردی) (کتاب الکترونیک)
با توجه به تغییرات اقلیمی در دهههای گذشته، کشور ایران با خشکسالیهای شدید مواجه شده و زنگ خطر مهاجرتهای گسترده از مناطق خشک به صدا در آمده است (شیراوند، هاشمی، 1395). این امر با توجه به افزایش دما و از دست دادن بخشی از آبهای استحصالی به وسیله تبخیر بیشتر، دو چندان میگردد. چرا که میانگین دمای کشور با شیبی در حدود 4/0 درجه سلسیوس بر دهه افزایش یافته است. حتی در برخی ایستگاهها، نرخ افزایش دمای کمینه تا 4 برابر نرخ افزایش دمای بیشینه نیز به ثبت رسیده است. تغییرات اقلیمی به وجود آمده نه تنها افزایش دما، بلکه کاهش بارش به صورت برف، کاهش میانگین بارندگیها و سایر تبعات را هم به مرور زمان به دنبال دارد.
همچنین روند تغییرات اقلیمی در 49 سال اخیر نشان از کاهش بارندگیها با شیب 11 میلیمتر بر دهه دارد. افزون بر این تبخیر و تعرق با شیب 54 میلیمتر بر دهه افزایش یافته است. بنابراین با کاهش 65 میلیمتری موجودی آب در دهه روبرو هستیم که این امر موجب بیابانی شدن کشور در دهههای بسیار نزدیک میشود. به گفته آقای دکتر علیرضا آراستی مدیر بخش بهرهبرداری از شبکههای آبیاری و زهکشی شرکت مدیریت منابع آب ایران، بارندگی متوسط سالانه کشور در حدود 250 میلیمتر است که حجم آن در حدود 413 میلیارد متر مکعب برآورد میگردد. اما تنها 130 میلیارد متر مکعب آن قابل استحصال است که هرساله 105 تا 107 میلیارد متر مکعب آن استحصال میگردد و در حدود 25 میلیارد متر مکعب دیگر آن نیز قابلیت استحصال دارد.
فناوری اطلاعات سبز: رویکردمدیریتی (کتاب کاغذی)
از جمله این مفاهیم میتوان به فناوری اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی، مفهوم سبز بودن، مدیریت سبز، توسعه پایدار و سایر مطالب پیرامون مفهوم سازگاری با محیطزیست و عوامل تخریبکننده آن اشاره نمود. در ادامه هر یک از این مفاهیم شرح داده خواهند شد.
فناوری اطلاعات سبز (که فناوری اطلاعات و ارتباطات سبز یا رایانش سبز نیز نامیده میشود) توسط منابع مختلفی از جمله Murugesan (2008)، Lamb (2009)، Unhelkar (2010a و 2010c، 2011) تعریف یا توصیف شده است. تعریف فناوری اطلاعات سبز در در سال 2010 در ویکی پدیا نیز ذکر شده است. اما Murugesan (2008) جامعترین تعریف را ارائه دادهاند که Lamb آن را بدین صورت نقل میکند: «مطالعه و اجرای طراحی، ساخت، استفاده و انهدام رایانهها، سرورها و سیستمهای فرعی مرتبط مانند نمایشگر، چاپگر، انبار ذخیرهسازی و یکپارچهسازی ارتباطات، به طور مؤثر و با حداقل تاثیر و یا بدون تاثیر بر محیط زیست». این تعریف را میتوان بهعنوان تلاش سازمان برای دستیابی به حیات اقتصادی، بهبود عملکرد و استفاده از سیستم، با توجه به مسئولیتهای اجتماعی و اخلاقی تفسیر نمود. بنابراین، فناوری اطلاعات سبز شامل ابعاد پایداری محیطی، اقتصادی، بهرهوری انرژی و هزینه کل مالکیت است که شامل هزینههای دفع و بازیابی نیز میشود.
به دلیل تمرکز همزمان بر مسائل کسبوکار و محیط زیست و تعامل این دو حوزه با یکدیگر، نیاز به بحث در مورد علت واقعی تغییرات اقلیمی نیز برطرف میشود. فشار کمتری نسبت به تغییرات اقلیمی و آزادی بیشتری برای شروع یکپارچهسازی استراتژیهای کسبوکار قابل قبول با استراتژیهای زیستمحیطی وجود دارد.
به این ترتیب، آنچه یک کسبوکار را برجسته جلوه میدهد، تلاش برای بهبود کارآیی و اثربخشی کسبوکار است. یک کسبوکار کارآمد اغلب باعث کاهش کربن در محیط میشود. برای مثال، یک مرکز داده کارآمد، نه تنها هزینههای عملیاتی بخش فناوری اطلاعات را کاهش میدهد، بلکه مسئولیت زیستمحیطی نیز خواهد داشت. یک مثال دیگر میتواند فرایند مدیریت کارآمد خطوط هواپیمایی باشد. بررسی سریع و دقیق مسافران و یا حذف مراحل خاص اداری در طی فروش بلیط، کربن تولید شده توسط این فرایندها را کاهش میدهد. این اثرات ممکن است در نتیجه ورود اطلاعات بهینه با استفاده از دستگاههای تلفن همراه، حذف نیاز به چاپ تمامی اوراق و یا صرفاً فرآیندهای خودکار و تأیید هویت دیجیتال باشد. علاوه بر کارایی عملیاتی که اثرات کربن را نیز از بین میبرد، استدلالهای مشابهی نیز برای داراییها و زیرساختهای بلندمدت استراتژیک سازمان شامل ساختوساز و تأسیسات، مبلمان و تجهیزات، ناوگان حملونقل، موجودی، زنجیره تأمین، منابع انسانی و مدیریت کسبوکار وجود دارد. استانداردها، فرآیندها، حاکمیت، هوش، راهکارهای کسبوکار، برنامههای کاربردی، انبار داده و بسیاری فناوریهای دیگر و عناصر کسبوکار به بهرهوری کسب وکار می انجامند.
کاربرد GIS در محیط زیست (جلد دوم) (کتاب الکترونیک)
کاربرد GIS درآب و برق (کتاب الکترونیک)
کاربرد GIS و RS در تخمین فرسایش خاک (کتاب الکترونیک)
کاربرد GIS و RS در محیط زیست (کتاب الکترونیک)
فصل اول
uuuuمراحل انجام یک پروژه محیط زیست با استفاده از GIS و RS
در ذیل مراحل انجام یک پروژه محیط زیست با استفاده از GIS و RS بیان شده است.1- مشخص کردن موضوع و هدف :
هدف با وجود یک مشکل مطرح می شود. اولین مرحله انجام یک پروژه تحقیقاتی احساس وجود یک مشکل یا مواجه شدن با یک پرسش است. در این جاست که هدف تحقیق و انجام پژوهش شکل می گیرد به عبارت دیگر این احساس نیاز برای رفع یک مشکل یا به وجود آوردن شرایط ایده آل برای حل مسائل و مشکلات می باشد که افراد را به انجام تحقیقات وا می دارد. در انتخاب موضوع تحقیق باید نکات مختلفی را مورد توجه قرار داد:- موضوع تحقیق مورد علاقه محقق باشد و نسبت به آن احاطه علمى داشته باشد.
- موضوع داراى اهمیت و ضرورت بوده و مشکلى را از میان بردارد.
- دامنه موضوع محدود بوده و حد و مرز مشخصى داشته باشد.
- موضوع تحقیق از نظر فراهم بودن شرایط و امکانات، تحقیق پذیر باشد.
- موضوع تکرارى نباشد یعنى در مورد آن تحقیق کاملی انجام نشده باشند.
- موضوع از نظر ارزشى باید خنثى باشد یعنى نشان دهنده قضاوت شخصى محقق نباشد.
- موضوع همچنین از یک سو باید بدون ابهام بوده و از سوی دیگر، کوتاه و مختصر باشد.
- عبارت موضوع باید حاوی نشانههای روشنی از سوال و فرضیه تحقیق باشد.
- ارزیابی توان طبیعت گردی شهرستان بهشهربرمبنای روش ارزیابی چند معیاره با استفاده از GIS
- ارزیابی توان محیط زیست حوضه آبخیززاخرد برای توسعه شهری با استفاده از GIS
- مکانیابی محل مناسب دفن مواد زاید خطرناک با استفاده از تکنیکهای GIS، اولویت بندی سایت ها و استفاده از تحلیلهای سلسله مراتبی (AHP) (مطالعه موردی نیروگاه شهید رجایی)
- بررسي تغييرات مرز خشكي و آبي مناطق حفاظت شده تالاب انزلي با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي GIS
- اهمیت کاربرد GIS در برنامه ریزی شبکۀ جاده های جنگلی (مطالعۀ موردی سری دو شفارود)
- مدل تعيين شايستگي مراتع براي چراي گوسفند با استفاده از GIS مطالعة موردي منطقة طالقان
- ارزیابی اثرات محیط زیستی (EIA) خط انتقال گاز همدان به بیجار با تاکید بر استفاده از RS و GIS
- زون بندي منطقه شكار ممنوع ديلمان و درفك با استفاده از GIS
- محدوده يابي سپر حفاظتي با تجزيه وتحليل مشخصه هاي آلاينده به كمك GIS وRSدرتالاب ميانكاله
- استفاده ازاصول محيط زيستي در مسيريابي راه آهن با استفاده از GISمطالعة موردي:راه آهن رشت–انزلي
- برنامه ریزی محیط زیست با روش فرآیند برنامه ریزی و GIS مطالعه موردی: دهستان کهک
- تعيين شايستگي منابع آب براي چراي شتر با استفاده از GIS
- تعيين روش مناسب پيش بيني مقدماتي مسير جادههاي جنگلي و كوهستاني با استفاده از GIS
- بررسي امكان مدل سازي احتمال تخريب جنگلهاي غرب كشور با استفاده از GIS و RS (مطالعه موردي: جنگلهاي آرمرده بانه)
- بررسی آمار شرایط فیزیوگرافیک رویشگاه های پسته وحشی در استان با استفاده از سامانه های اطلاعات جغرافیایی (GIS)
- بررسی تغییرات بوم شناسی منظر در پناهگاه حیات وحش موته با استفاده از سامانه های اطلاعات جغرافیایی (GIS)
- ارزيابي توان طبيعت گردي پارك ملي گلستان با استفاده از روش ارزيابي چند معياره و GIS
- بررسي عوامل موثر در طراحي جاده هاي جنگلي با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS)
- بررسی توان تفرجی پارک جنگلی آبیدر با استفاده از GIS
- تعیین سایت طبیعت گردي در مرتع با استفاده از GISو تلفیق بهینه معیارها
- كاربرد سامانة اطلاعات جغرافيايي (GIS) در مكانيابي و تحليل فضايي- مكاني آلودگي و منابع آلايندههاي هوا در كلانشهر كرمانشاه
- پيش بيني اثرات محيط زيستي توسعه با استفاده از تصاوير ماهواره اي و تكينك هاي سنجش از دور
- مديريت زيست محيطي طبيعت گردي در پارك ملي كوير با استفاده از GIS
- آمایش سرزمین حوزه آبخیز دریاچه سد دز با استفاده از نرم افزار GIS
- تلفیق سنجش از راه دور وسیستم اطلاعات جغرافیایی برای تحلیل وارزیابی پوشش زمین
- آشکارسازی روند تغییرات پوشش اراضی تالاب هور العظیم با استفاده از سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)
- کاربرد داده های سنجش از دور (RS) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در استخراج نقشه های کاربری اراضی شهر شیراز
- بررسي اثرات زيست محيطي تغيير كاربري اراضي روي پوشش گياهي مناطق شهري با بكارگيري تكنيك سنجش از دور
2- بیان مسأله:
حساس ترین و مهم ترین مرحله پژوهش است. در این مرحله پژوهشگر پس از یک مقدمه که تصویر کلی از مسأله را ارائه می دهد زمینه ها، وضعیت و موقعیتی که مسأله در آن رخ داده را توصیف می کند، علل بروز مسأله و زمینه های شکل گیری آن را بیان می کند، ضرورت و اهمیت آن را توضیح می دهد و سؤال یا سؤال های اساسی که به دنبال یافتن پاسخ آنهاست را بیان می نماید و جهت تعیین متغیرها و شروط مساله با کارشناسان مشورت می کند.3- مشورت با کارشناس مورد نظر:
در این مرحله برای بدست آوردن شروط و متغیرهای مسئله باید با کارشناسان مربوطه مشورت کرد. برای این کار باید از پرسش نامه استفاده کرد. یکی از روش های علمی و دقیق در تهیه پرسشنامه استفاده از روش دلفی می باشد. روش دلفی فرایندی ساختار یافته برای جمعآوری و طبقهبندی دانش موجود در نزد گروهی از کارشناسان و خبرگان است که از طریق توزیع پرسشنامههایی در بین این افراد و بازخورد کنترل شده پاسخها و نظرات دریافتی صورت میگیرد. بعد از جمع آوری پرسش نامه ها دوباره آنها را بین کارشناسان پخش کرده تا کارشناسان نظر سایر کارشناسان را مورد نقد و بررسی قرار داده و در نهایب بتوان ضوابط و معیارها را استخراج کرد.4-جمع آوری داده:
داده ها نقش تغذیه کننده و تامین کننده سیستم های اطلاعات جغرافیایی را دارند که به وسیله داده های صحیح و قابل اطمینان انجام تجزیه و نحلیل های علمی و منطبق بر واقعیت در سیستم اطلاعات جغرافیایی فراهم می گردد. روش مختلفی برای جمع آوری داده ها از منابع جغرافیایی و سایر منابع مانند فرم های اداری ، سرشماری ها، نظرسنجی ها و نظایر آن بدست می آید داده های بدست امده از منابع آماری یا سنجنش گرها به صورت داده های حرفی و عددی مانند اعداد صحیح و اعشاری یا رشته های حرفی یا به صورت داده های چند رسانه ای مانند سیگنال ها تصاویر و داده های سمعی و بصری موجود می باشند. روش های مختلفی برای جمع آوری داده ها مخصوصا در حوزه مسائل محیط زیستی وجود دارد که عبارتند از: 1- منابع درجه اول الف) مراجعه به سازمان ها و ادارات: در حوزه مسائل محیط زیست، سازمان ها و اداراتی که متولی امور مربوط به محیط زیست هستند هستند مانند سازمان محیط زیست، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، سازمان زمین شناسی و... کسب داده ها از پرونده ها و فرم های اداری موجود در سازمان ها ب)جمع آوری میدانی: مشاهده ، مصاحبه و پرسشنامه توسط پژوهشگر و نظر سنجی نقشه برداری زمینی استفاده از دستگاه GPS برای برداشت نقاط، استفاده از دوربین تئودولیت و .... توسط محقق ج) اینترنت عکس های هوایی و تصاویر ماهواره ای سازمان ها و شرکت های مختلفی مانند ناسا ، گوگل یاهو یاندکس و.... 2- منابع درجه دوم استفاده از سالنامه ها (سالنامه محیط زیست) استفاده از آمارنامه ها (آمارنامه های استانداری ها) استفاده از سرشماری ها ی مرکز آمار (نفوس مسکن) و... رقومی کردن نقشه های موجود که اطلاعات نقشه را وارد سیستم اطلاعات جغرافیایی می کنیم 3- منابع درجه سوم آمار موجود در کتب و مقالات که به دلیل گذشت زمان و انفجار اطلاعات در عصر حاضر زیاد قابل استناد و اطمینان نمی باشد. نکته: امروزه به دلیل رشد و گسترش علوم مخصوصا در حوزه فناوری های نوین و ارتباط با پدیده شبکه ارتباط جهانی با اینترنت رویرو هستیم که تمامی سازمان های جهانی اطلاعات به روز و قابل استفاده را بر روی آن قرار می دهند که در حوزه مطالعات زیست محیطی دارای کاربرد فراوانی می باشد و به دلیل اهمیت آن در اینجا به روش تهیه داده های مختلف مورد نیاز در حوزه مطالعات زیست محیطی می پردازیم. -روش های تهیه داده های مورد نیاز در حوزه مطالعات زیست محیطی: امروزه سایت های مختلف اینترنتی وجود دارد که اطلاعات بسیار با ارزشی در حوزه های مطالعات زیست محیطی مانند انواع نقشه ها، تصاویر ماهواره ای جدید، شیپ فایل های جغرافیایی کشورهای مختلف و... در اختیار ما می گذارد که در ذیل به یک نمونه از پرکاربرد ترین آنها اشاره می کنیم: الف)روش تهیه تصاویر ماهواره ای جدید: براي دريافت تصاوير ماهواره اي كه توسط ارائه كننده آنها به صورت رايگان در اختيار مصرف كنندگان قرار ميگيرد، منابع متعددي وجود دارد که در اینجا یک سایت به عنوان نمونه آورده شده است. -دانلود تصاویر ماهواره ایی از طریق سایت EarthExplorer یکی از بهترین منابع برای دانلود تصاویر ماهواره ای سایتEarthExplorer می باشد (تصویر 1-1) . آدرس اینترنتی سایت مربوطه : http://earthexplorer.usgs.gov
کنترل غیرشیمیایی علف های هرز (کتاب الکترونیک)
علفهای هرز یکی از مهمترین عوامل محدودکننده تولید گیاهان زراعی به ویژه در سیستمهای کشت ارگانیک هستند. تحقیقات نشان میدهد که اغلب، جمیعت علفهای هرز در سیستمهای کشت ارگانیک بیشتر از سیستمهای متداول تولید میباشد کهاین امر باعث میشود علفهای هرز با رقابت بیشتر با گیاهان زراعی و در نتیجه مصرف بیشتر منابع محیطی از جمله نور و رطوبت، باعث کاهش رشد و در نهایت تولید گیاهان زراعی شوند. براین اساس، هدف اولیه مدیریت علفهای هرز در سیستمهای تولید، کاهش اثرات منفی علفهای هرز بر گیاهان زراعی میباشد. اگر چه استفاده از علفکشها، یک روش سریع در کنترل علفهای هرز میباشد ولی افزایش علفهای هرز مقاوم به علفکشها، سلامت عمومی و همچنین آسیبهای محیطی علفکشها مانند آلودگی آبهای سطحی و آسیب رساندن به سایر موجودات زنده، از جمله عواملی هستند که نگرانیهایی را در مورد افزایش استفاده از علفکشها در سیستمهای تولید به همراه داشتهاند. به همین دلیل، تلاش برای استفاده از روشهای غیرشیمیایی کنترل علفهای هرز، روند رو به رشدی داشته است. بااین حال، استفاده از برخی روشهای غیرشیمیایی دارای محدودیتهایی میباشد از جمله در روش مکانیکی، تکیه زیادی بر ماشینآلات میشود و یا وجین دستی، علاوه براینکه در همه گیاهان قابل اجرا نمیباشد، نیاز به نیروی کار فراوانی نیز دارد. براین اساس، استفاده از روشی که بتواند رشد و توسعه گیاهچههای علفهای هرز را با محدودیت مواجه کند و از قدرت رقابت آنها بکاهد، مورد تأکید قرار گرفته است. یکی از مهمترین روشها جهت حصولاین هدف، افزایش تنوع زیستی در سیستمهای تولید است که از جمله آنها میتوان به کشت مخلوط و تناوب زراعی اشاره کرد. با این حال،کنترل قابل قبول علفهای هرز نیاز به بکارگیری تلفیقی روشهای کنترل غیرشیمیایی علفهای هرز دارد که در کتاب حاضر به انواع این روشها پرداخته شده است.
در فصل اول، مهمترین ویژگیهای اکولوژیک علفهای هرز بیان شده است که توجه به آنها برای کنترل مطلوب علفهای هرز ضروری است. در فصل دوم، آللوپاتی (به عنوان یک روش زیستی کنترل علفهای هرز) معرفی شده است و برخی گیاهان زراعی که دارای خصوصیت آللوپاتی هستند نیز مورد اشاره قرار گرفتهاند. در فصل سوم، کنترل مکانیکی و فیزیکی علفهای هرز مورد توجه قرار گرفت و در فصل چهارم به کنترل زراعی (شامل مواردی همچون کشت مخلوط، تناوب زراعی، افزایش رقابت گیاهان زراعی) پرداخته شده است. در فصل پنجم نیز برخی از مهمترین علفهای هرز یکساله و چندساله معرفی شدهاند. فصل ششم نیز کنترل بیولوژیک علفهای هرز را مورد توجه قرار داده است.
گرد و غبار و راهبردهای مطالعاتی
انسان و سایر جانداران به عنوان بخش مهمی از زیست بومهای گوناگون همواره در معرض رخدادهای طبیعی از قبیل سیل، زلزله و طوفانهای گرد و غباری قرار دارند، پیشرفت صنعت و دستکاری در نظام طبیعت موجب به همخوردن تعادل موجود در طبیعت و تشدید معضلات زیست محیطی میشود. طوفانهای گرد و غباری از جمله این معضلات است که در تاریخ حیات بشریت همواره موجب به هم خوردن موازنهی زیست محیطی و ایجاد ناهنجاریهای جبران ناپذیری بر سلامت افراد و سایر گونههای زیستی گردیده است. همچنین در مطالعات گستردهای تأثیر زیانبار پدیده گرد و غبار بر ابعاد مختلف اجتماعی، رفاهی، اقتصادی و حتی سیاسی مناطق متأثر شده است. در تألیف صورت گرفته سعی بر آن است که از منظر زمین شناسی زیست محیطی به این معضل پرداخته شود. در اولین فصل کتاب به شناخت مفهوم کلی آلودگی هوا و پدیده گرد و غبار پرداخته شده است. در فصل دوم پیامدهای زیست محیطی و زمین پزشکی طوفانهای گرد و غبار مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل سوم چالش طوفانهای گرد و غبار درآسیا و ایران مورد بحث و ارزیابی قرار گرفته است. در فصل چهارم راهبردهای مقابله با طوفانهای گرد و غبار جهت حل این بحران پیشنهاد شده است. در فصل پنجم روشهای میدانی- آزمایشگاهی مطالعه طوفانهای گرد و غبار برای سهولت مطالعات بعدی مطرح گردیده است و در نهایت در فصل ششم شاخصهای زمین زیست محیطی گرد آوری گردیده است.
امید است تألیف صورت گرفته تأثیر مثبتی در تسریع بهبود شرایط زیست محیطی مناطق درگیر پدیده گرد و غبار داشته باشد. همچنین در پایان از تمامی خوانندگان و صاحب نظران درخواست میشود، نقایص احتمالی، نظرات و پیشنهادات اصلاحی خود را ارائه دهند تا نویسندگان از این نظرات سودمند استفاده کرده و در صورت توفیق مطالعات بعدی، لحاظ گردند.