این کتاب با فرض اینکه خواننده هیچ شناختی درباره GIS ندارد و همچنین فاقد هرگونه تجربه و آگاهی در زمینه مدیریت بحران است بر کاربرد GIS در مدیریت بحران تمر کز می‌کند. به منظور توسعه مهارت‌های خود و درک کاربرد GIS در مدیریت بحران، با مطالعه این کتاب موارد زیر را خواهید آموخت: 1-اصول علمی داده‌ها و اطلاعات جغرافیایی. 2-چگونگی کاربرد این اصول در نرم افزار GIS. 3-آنچه که نرم افزار GIS و به دنبال آن تهیه نقشه می‌تواند در تقویت و پشتیبانی از اقدامات مدیریت بحران ارایه دهد. 4- محدودیت‌های GIS در زمینه مدیریت بحران. 4-ارتباط GIS بافازهای مختلف سیکل مدیریت بحران. 5-ایده‌ها و نکات مفید برای به روز رسانی اطلاعات در زمینه کاربرد GIS در مدیریت بحران با توجه به تغییرات مستمری که در این حیطه رخ می‌دهد. در این فصل ابتدا ضمن ارایه خلاصه‌ای از بررسی‌های مربوط به GIS با هدف تامل بیشتر در زمینه بعضی مفاهیم مهم این علم، نمونه‌ها و مثال‌هایی درباره ارتباط GIS و تهیه نقشه با مدیریت بحران ارایه می‌شود. 1-2 GIS و جغرافیا امروزه GIS به یکی از مهم ترین ابزار پشتیبانی تصمیم گیری و مدیریت اطلاعات در همه ابعاد مدیریت بحران تبدیل شده است(شورای ملی تحقیقات[1]، 2007). در وهله اول از توانایی GIS در نمایش موقعیت بحران با کمک نقشه میتوان به عنوان نقش پشتیبانی در مدیریت اطلاعات نامید. البته نباید فراموش کرد که مدت زمان طولانی است نقشه‌ها در مدیریت بحران -مدتها قبل از توسعه GIS به کمک رایانه و داده‌های رقومی (شکل 1-1) مورد استفاده قرار می‌گیرند. شکل1-1: نقشه ردیابی طوفان کلمیل در 1969(وازرت تجارت آمریکاو14-22 آگوست 1969) مانند حیطه‌های دیگر از جمله مهندسی، برنامه‌ریزی شهری و حیطه نظامی، هدف عمده نقشه در مدیریت بحران شناخت بهتر بافت جغرافیایی بحران است. در واقع بافت و محیط جغرافیایی بحران را می‌تواند به مثابه یک گزارشگر خبری در نظر گرفت که درباره ابعاد کیستی، کجایی، چرایی و چگونگی موقعیت بحران سوالاتی را مطرح می‌کند. نقشه‌ها قبل از هرچیزی می‌توانند اطلاعات مهمی درباره جنبه "کجایی(کجا)" بحران در اختیار ما قرار دهند: محل ساختمان‌های آسیب دیده کجاست؟ مسیرهای مواصلاتی و جاده‌هایی که برای تخلیه افراد هنوز مسدود نشده‌اند کجا است؟ مناطقی که بیشترین اسیب پذیری دربرابر تاثیرات سیل دارند کجا واقع شده‌اند؟ امکانات وتجهیزان را برای برنامه‌ریزی در کجا باید مستقر کرد؟ از نظر بسیاری از کاربرانی که از ابزار تهیه نقشه برای مدیریت بحران استفاده می‌کنند، مهمترین کارکرد نقشه ارایه اطلاعات فضایی است. در بخش‌های دیگر این کتاب، ضمن ارایه مثال‌های زیادی از جنبه "کجایی(کجا)" در فرایند تهیه نقشه، با نحوه ایجاد نقشه‌های پایه که مکان اتفاقات مختلف در یک موقعیت بحران را نشان می‌دهد آشنا خواهید شد. البته شایان ذکر است که نقشه‌ها را همچنین می‌توان برای تفسیر عمیق‌تر و استدلال بحران فراتر از مکان یابی حوادث مورد استفاده قرار داد. برای مثال، از نقشه می‌توان برای نشان دادن اینکه چه چیزی و چه وقت در حال اتفاق افتادن است استفاده کرد. جنبه‌های "چیستی(چه چیزی)" و "زمانی(چه وقت)" نقشه برای نشان دادن فراینده در زمان بحران از اهمیت اساسی برخوردار است. چنانچه شکل 1. 1 نشان می‌دهد، نقشه ردیابی تندباد را می‌توان برای نشان دادن طبقه و نوع آب و هوا در محل تندباد (تندباد، وافشار حاره ای، طوفان) و مسیر پیشرفت تندباد در گذر زمان استفاده کرد. این نوع کاربرد نمونه‌ای از کاربرد سنتی نقشه برای نشان دادن نوع اتفاق وزمان وقوع آن است که امروزه نیز بطور گسترده استفاده می‌شود. نکات مهم دیگری که درباره تاثیر نقشه درتعیین مکان وزمان حوادث درخصوص اقدامات مدیریت بحران میتوان مورد توجه قرار داد عبارتند از: گستره سیل چقدر است؟ چند نفر تحت تاثیر این بحران قرار گرفته‌اند؟ فرایندهای زیست محیطی واقع در منطقه که برای کاهش اثرات طوفان لازم است کدام است؟ در صورت ارسال کمک‌های امدادی از محل توزیع چه مدت طول می‌کشد تا این کمک‌ها وارد منطقه بحران شود؟ برای برنامه‌ریزی بحران چه منابعی در اختیار داریم؟ دو جنبه آخری که دربالادر خصوص کاربرد نقشه ذکر شد بر تحلیل‌های عمیق‌تر نقشه دلالت دارد و نشان می‌دهد که چگونه از نقشه می‌توان برای تسهیل تصمیم گیری واستدلال در زمینه مدیریت بحران استفاده کرد. منطقه چگونه نسبت به بحران آسیب پذیر شد؟ چرا تاثیرات بحران بر این منطقه نسبت به مناطق دیگر بیشتر است؟ برنامه وطرح بحران تا چه میزان می‌توان بصورت عملیاتی اجرا کرد؟ چرا در فرایند پاسخ به بحران مشکلاتی رخ داد؟ محیط فیزیکی را چگونه میتوان به بهترین نحو ممکن در برابر بلایای طبیعی محافظت کرد؟ چرا فرایند بهبود در یک منطقه نسبت به منطقه دیگر کندتر است؟ شناخت ابعاد "چگونگی" و""چرایی" بحران اغلب شامل یک فرایند تعامل بین نقشه خوان و خود نقشه استMacEachren, 1995)). برای مثال، این تعامل برای شناخت و تفسیر علایم، رنگ‌ها و سایر جنبه‌های گرافیکی نقشه(فصل 2) جهت افزایش دانش وقدرت استدلال و در نهایت تصمیم گیری ضروری است. GIS مدرن با توجه به اینکه امکان تعامل پویا با نقشه و داده‌های آن را فراهم می‌کنند نقش کلیدی در این فرایند تعمل نقشه-کاربر نقشه ایفا می‌کنند.