حقوق و تکالیف زوج و زوجه پس از انحلال نکاح نسبت به یکدیگر و فرزندان در فقه و حقوق موضوعه

فهرست مطالب

چكيده…………………………………………………………………………………………………….. 11

فصل اول: کليات تحقيق……………………………………………………………………………. 12

1-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… 12

1-2  بیان مسأله………………………………………………………………………………………………………………. 13

1-2-1 اهداف پژوهش……………………………………………………………………………………………….. 14

1-2-3 ضرورت تحقیق………………………………………………………………………………………………. 15

1-2-4 سؤالات تحقیق……………………………………………………………………………………………….. 15

الف- اصلی………………………………………………………………………………………………….. 15

ب- فرعی……………………………………………………………………………………………………. 16

1-2-5 فرضیه‌‌های تحقیق………………………………………………………………………………………….. 16

1-2-6 ابزار و روش انجام پژوهش………………………………………………………………………………. 16

1-2-7 پیشینه تحقـیق……………………………………………………………………………………………….. 16

1-2-8 سازماندهی تحقـیق(ساخـتار)……………………………………………………………………………. 17

فصل دوم: مفاهیم…………………………………………………………………………………….. 18

2-1 بررسی مفهوم نکاح……………………………………………………………………………………………………. 18

2-1-1 انواع نکاح………………………………………………………………………………………………………. 18

2-1-1-1 نکاح دائم………………………………………………………………………………………………. 19

2-1-1-2 نکاح منقطع…………………………………………………………………………………………… 19

2-2 مفهوم انحلال نکاح…………………………………………………………………………………………………… 19

2-2-1 طلاق…………………………………………………………………………………………………………….. 19

2-2-2  فوت……………………………………………………………………………………………………………… 20

2-2-3 پایان مدت……………………………………………………………………………………………………… 20

2-2-4- بذل مدت…………………………………………………………………………………………………….. 20

2-2-5 فسخ………………………………………………………………………………………………………………. 20

2-2-6  انفساخ…………………………………………………………………………………………………………… 20

2-3 حق و اقسام آن…………………………………………………………………………………………………………. 21

2-3-1 تکالیف و حقوق مشترک بین زوجین…………………………………………………………………. 21

2-3-1-1 سکونت مشترک……………………………………………………………………………………. 21

2-3-1-2 حسن معاشرت………………………………………………………………………………………. 22

2-3-1-3 معاضدت زوجین در تشدید مبانی خانواده و تربیت فرزندان…………………………. 22

2-3-1-4 وفاداری زوجین……………………………………………………………………………………… 23

2-3-1-5 حضانت…………………………………………………………………………………………………. 23

2-3-2- تکالیف مختص زوج……………………………………………………………………………………… 24

2-3-2-1 تکالیف غیرمالی زوج………………………………………………………………………………. 24

2-3-2-1-1 ریاست خانواده……………………………………………………………………………… 24

2-3-2-1 -2 پرداخت مخارج زن………………………………………………………………………. 25

2-3-2-2-1 مهریه………………………………………………………………………………………….. 25

2-3-2-2-2 نفقه…………………………………………………………………………………………….. 26

2-3-2-2-3 مفهوم نحله………………………………………………………………………………….. 27

2-3-3تکالیف مختص زوج…………………………………………………………………………………………. 28

2-3-3-1 مفهوم عده……………………………………………………………………………………………. 28

2-3- 3-1 عدّه طلاق……………………………………………………………………………………………. 28

2-3-3-2 عده وفات……………………………………………………………………………………………… 28

2-3-3-3 عدّه مفقودالاثر………………………………………………………………………………………. 29

2-3-3-4 عده آمیزش اشتباهی……………………………………………………………………………… 29

فصل سوم: بررسی مفهوم نکاح و علل انحلال نکاح……………………………………… 30

3-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… 30

3-2 واژه نکاح…………………………………………………………………………………………………………………. 31

3-1-1 معنای لغوی نکاح……………………………………………………………………………………………. 31

3-1-2 معنای اصطلاحی نکاح…………………………………………………………………………………….. 32

3-1-3- انواع نکاح…………………………………………………………………………………………………….. 34

3-2 انحلال نکاح…………………………………………………………………………………………………………….. 38

3-2-1 معنای لغوی واژه انحلال…………………………………………………………………………………. 38

3-2-2 معنای اصطلاحی انحلال نکاح…………………………………………………………………………. 39

3-3 موارد انحلال عقد نکاح……………………………………………………………………………………………… 39

3-3-1 موجبات انحلال نکاح دائم……………………………………………………………………………….. 40

3-3-1-1 طلاق……………………………………………………………………………………………………. 40

3-3-1-1-1 انواع طلاق………………………………………………………………………………….. 43

3-3-1-2 فسخ نکاح…………………………………………………………………………………………….. 46

3-3-1-2-1 قواعد عمومی فسخ نکاح……………………………………………………………….. 46

3-3-1-2-1 عوامل فسخ نکاح…………………………………………………………………………. 48

3-3-1-2-1-1 عيوب موجب فسـخ نكـاح……………………………………………………. 49

الف- عیوب مشـترک زن و مرد…………………………………………………………………….. 49

ب)عيوب اختصاصي……………………………………………………………………………………… 50

3-3-1-2-1-2 تدليـس……………………………………………………………………………… 52

3-3-1-2-1-3 تخـلف از شـرط صفت………………………………………………………… 53

3-3-1-3 انفساخ………………………………………………………………………………………………….. 55

3-3-1-3 -1 مفهوم انفساخ……………………………………………………………………………… 55

3-3-1-3 -2عوامل انفساخ………………………………………………………………………………. 55

3-3-1-4 فوت……………………………………………………………………………………………………… 58

3-3-2 موجبات انحلال نکاح منقطع……………………………………………………………………………. 59

3-3-2-1 انقضاء مدّت…………………………………………………………………………………………… 59

3-3-2-2 بذل مدت……………………………………………………………………………………………… 60

3-3-2-3 فسخ نکاح منقطع…………………………………………………………………………………… 61

3-3-2-4 فوت……………………………………………………………………………………………………… 61

فصل چهارم: حقوق و تکالیف زوجین بعد از انحلال نکاح……………………………….. 62

4-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… 62

4-2 حق و اقسام آن…………………………………………………………………………………………………………. 63

4-3 بررسی حقوق مالی زوجین………………………………………………………………………………………….. 63

4-3-1 نفقه……………………………………………………………………………………………………………….. 64

4-3-1-1 مفهوم نفقه……………………………………………………………………………………………. 65

4-3-1-2 ماهیّت حق زن بر نفقه…………………………………………………………………………… 66

4-3-1-3  نفقه پس از انحلال عقد دائم…………………………………………………………………. 68

4-3-1-3-1 نفقه در عدّه‌ی طلاق رجعی…………………………………………………………… 68

4-3-1-3-2 نفقه زمان حمل در طلاق بائن و فسخ نکاح……………………………………. 70

4-3-1-3-3  نفقه‌ زن باردار در عدهّ وفات شوهر………………………………………………… 72

4-3-1-4  نفقه در عقد منقطع……………………………………………………………………………….. 74

4-3-1-4-1 مبنای حقوقی و میزان نفقه در عقد منقطع………………………………………. 74

4-3-1-4-2 نفقه‌ پس از انحلال نکاح منقطع…………………………………………………….. 76

4-3-1-5 جهیزیه پس از انحلال نکاح……………………………………………………………………. 77

4-3-1-5-1 تکلیف جهیزیه پس از فوت……………………………………………………………. 77

4-3-1-5-2 چگونگی استرداد جهیزیه هنگام طلاق…………………………………………… 78

4-3-2 مهریه…………………………………………………………………………………………………………….. 79

4-3-2-1 انواع مهریه……………………………………………………………………………………………. 81

4-3-2-2 اثر انحلال نکاح دائم در مهریه……………………………………………………………….. 83

4-3-2-2-1-1 اثر طلاق در مهرالمسمّی……………………………………………………… 84

4-3-2-2-1-2 تأثیر فسخ در مهر المسمّی…………………………………………………… 85

4-3-2-2-1-3 تأثیر فوت در مهر المسمّی……………………………………………………. 87

4-3-2-2-2 اثر انحلال نکاح در فرض عدم تعیین مهر………………………………………. 88

4-3-2-2-2-1 تاثیر طلاق در فرض عدم تعیین مهر…………………………………….. 89

4-3-2-2-2-2 تأثیر فسخ نکاح درفرض عدم تعیین مهر……………………………….. 90

4-3-2-2-2 -3 تاثیر فوت در فرض عدم تعیین مهر……………………………………… 90

4-3-2-3  اثر مهریه در انحلال نکاح منقطع…………………………………………………………… 91

4-3-2-3-1 مهر درمورد انقضای مدّت……………………………………………………………… 91

4-3-2-3-2 مهر در مورد بذل مدّت………………………………………………………………….. 91

4-3-2-3-3  مهر در مورد فسخ نکاح منقطع……………………………………………………… 92

4-3-2-3-4  مهر در مورد فوت یکی اززوجین……………………………………………………. 92

4-3-3 ارث……………………………………………………………………………………………………………….. 93

4-3-3-1 ارث پس از فوت……………………………………………………………………………………. 93

4-3-3-1-1 ارث زن و شوهر از حقوق………………………………………………………………. 96

4-3-3-1-1-1 حق شفعه…………………………………………………………………………… 96

4-3-3-1-1-2 حق خیار…………………………………………………………………………….. 97

4-3-3-1-1-3 حق قصاص………………………………………………………………………… 97

4-3-3-2 ارث پس از طلاق………………………………………………………………………… 98

4-3-3-2-1 توارث در زمان عده‌ی طلاق رجعی………………………………………………… 98

4-3-3-2-1 توارث در طلاق درحال مرض شوهر………………………………………………. 99

4-3-4 تنصیف دارایی شوهر، اجرت المثل و نحله…………………………………………………………. 99

4-3-4-1 اجرت‌‌المثل………………………………………………………………………………………….. 105

4-3-4-1-1 شرایط استحقاق اجرت المثل………………………………………………………. 106

4-3-4-2 نحله…………………………………………………………………………………………………… 108

4-3-4-2-1 مفهوم نحله……………………………………………………………………………….. 109

4-3-4-2-2 شرایط و ملاک های استحقاق نحله…………………………………………….. 110

4-5 تکالیف غیرمالی……………………………………………………………………………………………………… 112

4-5-1 عده؛…………………………………………………………………………………………………………….. 112

4-5- 1- 1 عده طلاق………………………………………………………………………………………… 113

4-5-1-1-1 عده در ازدواج موقت…………………………………………………………………… 113

4-5-1-1-2 مدت عده در ازدواج دائم……………………………………………………………… 114

4-5- 1- 2 عده وفات؛………………………………………………………………………………………… 115

4-5-1-2-1 مدت عده زنان در وفات زوج؛………………………………………………………. 115

4-5- 1- 3  مدت عده مفقودالاثر؛……………………………………………………………………….. 117

4-5- 1- 4  عده آمیزش اشتباهی؛……………………………………………………………………….. 118

4-5-2 زناني كه عدّه ندارند؛……………………………………………………………………………………… 118

4-5-2-1 عدّه زن يائسه؛…………………………………………………………………………………….. 118

4-5-2-2 زن غيرمدخوله؛……………………………………………………………………………………. 118

4-5-2-3 زن نابالغ؛……………………………………………………………………………………………. 119

4-6 بررسی مفهوم حضانت؛……………………………………………………………………………………………. 119

4-6-1 حضانت حق است یا تکلیف؛………………………………………………………………………….. 120

4-6-2 اسقاط حق حضانت؛………………………………………………………………………………………. 121

4-6-3 تفاوت حضانت با ولایت؛……………………………………………………………………………….. 121

4-6-4 شرایط حضانت؛…………………………………………………………………………………………….. 121

4-6-5 ملاقات با کودک؛…………………………………………………………………………………………. 123

4-6-6  اجرت حضانت؛…………………………………………………………………………………………….. 123

4-6-7 متصدّی امر حضانت در بعد از انحلال نکاح…………………………………………………….. 123

4-6-7-1 در فرض حیات ابوین و انحلال نکاح به علت طلاق؛………………………………. 123

4-6-7-2 در فرض فقدان یکی از زوجین؛…………………………………………………………….. 124

4-6-7-3 در فرض فقدان هر دو زوجین؛………………………………………………………………. 125

4-6-8 پایان دوره نگهداری و حضانت طفل؛……………………………………………………………… 125

نتیجه‌‌گیری……………………………………………………………………………………………. 126

فهرست منابع……………………………………………………………………………………….. 129

الف) منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………… 129

ب) منابع عربی……………………………………………………………………………………………………………….. 131

ج) مقالات…………………………………………………………………………………………………………………….. 133